AFGANİSTAN; SURİYE İÇİN BİR ROL MODEL OLABİLİR Mİ?

Özet
Afganistan 1979’dan 2003 yılına kadar savaş ve iç savaş altında, adeta fiziki ve kurumsal altyapısı da dâhil olmak üzere bir harabeye dönmüştür. 2001 yılında, ABD’nin Taliban’ı cezalandırmak ve yönetimden uzaklaştırmak maksadıyla, BM onayıyla yaptığı harekât, müteakiben de NATO önderliğinde Uluslararası toplum ile birlikte Afganistan’a yaptığı yardım harekâtı sonucunda, Afganistan’da inanılmaz gelişmeler yaşanmış ve halen de bu gelişmeler devam etmektedir. Adına ister kriz, isterse İç savaş densin, Suriye’deki çatışma ortamı halen devam etmektedir. Bunun sonucunda; başta Türkiye’yi ve Avrupa’yı etkileyen göç hareketi meydana gelmiş, DEAŞ gibi acımasız bir terör örgütü ortaya çıkmış, bu örgüt Suriye ve kısmen Irak’da işgal etmek istediği bazı bölgeleri adeta harabeye çevirmiştir. Yine DEAŞ, terörü dünyaya yaymak için Türkiye, Avrupa ve hatta ABD’de dahi eylemlerde bulunmaktadır. Makalede, Suriye’deki çatışma ortamının sona ermesi ve sonrasında Afgnistan’da yaşanan gelişmeler göz önünde bulundurulduğunda, Afganistan’ın Suriye ve kısmen Irak için “rol model” olma konusu incelenerek, bu konuya dikkat çekmek istenmektedir. Doğal olarak, bu konu incelenirken, özellikle Türkiye’nin çatışma sonrası dönemde yapacakları ile ilgili bazı tespitlerde paylaşılmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Afganistan, Rol model, 11 Eylül, Ortadoğu, İslami Terörizm

AFGHANİSTAN; IS IT A ROLE MODEL FOR SYRIA?

Abstract
Afghanistanbeingunderoccupationandcivilwarfrom 1979 until 2003, it has almostturnedinto a ruin, includingitsphysicalandinstitutionalinfrastructure as well. In 2001, United Stateslaunched an operation on Afghanistantopunish Taliban andtoremove it from the power, so international Community standing  on UN approval took action and then NATO lead operation called ISAF begun. As a result of following it, there have been in credible advances in Afghanistan and this development still is ongoing.Whether does it want to be called the crisi sor civil war, the conflicts in Syria are stil ongoing. As a consequence of it; a massive migratory movements have ocurred into the Turkey and Europe, some brutal terrorist organizations have emerged as DEAŞ (IS)  invading some Syria and Iraq cities, turning the mintoruin and aiming to create global terrorism actions in Turkey, Europe and US as well. In this article, considering the latest positive developments in Afghanistan, ıt has been wanted to take attention to this subjectif Afghanistan is role model forthere construction of Syria and some parts of Iraq in post-conflict period. Naturally, it has been shared some evaluations and conclusions about what to be done by Turkey.

Keywords: Afghanistan, Role Model, September 11, Middle East, Islamic Terrorism