İSLAMİ MEZHEPLER ARASI ÇATIŞMALARIN TEMELLERİ: BİR MODEL ARAYIŞI

Özet
Bu çalışmada, Ortadoğu özelinde üç büyük ve temel İslam mezheplerinin öteki algılamaları, tarihsel bir perspektifle incelenerek günümüz mezhep çatışmalarının sebep ve sonuçlarının tartışılması amaçlanmıştır. Çalışmada Sünni, Selefi/Vehhabi ve Şii ekollerin hem itikadi hem de fıkhi kolları tarihten günümüze geçirdikleri değişiklikler çerçevesinde irdelenmiştir. Bununla birlikte küresel hegemonyayı temsil eden devletlerin Ortadoğu politikalarının; halklar, mezhep grupları ve bölge devletleri üzerinde şekillenen tarihsel deterministik algı ve uygulamalarının ne yönde etkili olduğu –bölgedeki devletlerarası ilişkiler de ele alınarak– ilgili örnekler ile tartışılmıştır. Sonuçta, Ortadoğu’daki Müslüman halkların birbirlerini öteki olarak görme nedenlerinden biri olarak, özellikle Sanayileşme Devrimi sonrası Batı’ca paylaşılamayan bölgeyi elde tutabilmek için, mezheplerin bir dış politika aracı olarak kullanıldığı bulgusuna ulaşılmıştır. Çalışmada bu sorunsalın çözümü ise enformokrasidir. Bu çalışma ile post modern dünyada bireylerin en temel iktidar denetim mekanizması olan oy verme hakkının revize edilerek Ortadoğu’nun her yönden geri bırakılmasının önüne geçilmesi için –tüm rejimlere de yaygınlaştırılabilecek– bir model önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler: İslam Mezhepleri, Ortadoğu, Mezhep Çatışmaları, Tarihsel Determinizm, Uluslararası Güvenlik, Enformokrasi.

FOUNDATIONS OF ISLAMIC SECTARIAN CONFLICTS: QUEST FOR A MODEL

Abstract
The goal of this study is to discuss the causes and consequences of contemporary sectarian conflicts in the Middle East by analyzing the perceptions of the other of the three major Muslim sects in historical perspective. The transformation of theological and legal schools of Sunni, Shiite and Salafi/Vahhabi traditions are analyzed. Moreover, the impacts of the Middle East policies of global powers are discussed in relation to their effects on the people, sectarian groups and regional states and with reference to interstate relations in the region. It is concluded that the othering between Muslim populations in the region is a result of the the manipulation of sectarian differences by the West as a foreign policy tool in an effort to control the region especially after the industrial revolution. The study suggests informocracy as a solution to this problem. It argues for a revision of the right to vote, the most basic control individuals have over political power in the postmodern world, thus putting forward a model –reproducable in different regimes– to revert the process of underdevelopment forced upon the region.

Keywords: Islamic Sects, Middle East, Sectarian Conflicts, Historical Determinism, International Security, Informocracy.