İSLAM İŞBİRLİĞİ TEŞKİLATI BAĞIMSIZ DAİMİ İNSAN HAKLARI KOMİSYONU

Özet
İslam İşbirliği Teşkilatı 2000’li yılların başında değişen uluslararası şartlara kendini daha uygun hale getirmek ve hükümetlerarası bir işbirliği platformu olmanın ötesinde İslami değerlerin dünyaya daha iyi tanıtılması ve İslam dünyasının meselelerine daha tesirli çözümler üretebilmek amacıyla kurumsal reformlar yapılmasına karar verdi. Bu reform sürecinde en önemli adımlar 2005 yılında 10 Yıllık Eylem Programının kabul edilmesi ve 2008 yılında 11. İslam Zirve Toplantısında Teşkilat Kurucu Andlaşmasında yapılan değişikliklerdir. “Yeni” İslam İşbirliği Teşkilatının en fazla dikkat çeken yönü Kurucu Andlaşmadan başlayarak temel belgelerde demokrasiye, insan hakları ve temel hürriyetlere ve hukukun üstünlüğüne vurgu yapılması, Teşkilatın bu değerleri gerçekleştirmek için çalışmalar yapacağının deklare edilmesidir. Teşkilat üyesi devletler Kurucu Andlaşmada yaptıkları değişikle insan haklarıyla ilgili çalışmaları yapmak için Bağımsız Daimi İnsan Hakları Komisyonu kurdular. İslam İşbirliği Teşkilatının bir organı olarak görev yapmak üzere kurulan bu Komisyonun yapısı, çalışma usulleri, görev ve yetkileri bu amaçla hazırlanan Statüde ve Komisyon İç Tüzüğünde teferruatlı bir şekilde belirtilmiştir. İslam dünyasında insan hakları alanında ilk kurumsal tecrübeyi oluşturan Komisyonun yetki alanının danışma ve tavsiyeler hazırlamakla sınırlı olması ve bağımsız niteliği tartışmalara konu olmuştur.

Anahtar Kelimeler: Bağımsız Daimi İnsan Hakları Komisyonu, İslam İşbirliği Teşkilatı, İslam ve İnsan Hakları, 2005 On Yıllık Eylem Programı, İslam İşbirliği Teşkilatı Kurucu Belgesi Revizyonu

ORGANIZATION OF ISLAMIC COOPERATION INDEPENDENT PERMANENT HUMAN RIGHTS COMMISSION

Abstract
The Organization of Islamic Cooperation decided to enter to the new millennium with institutional reforms in order to adapt its structure and bodies to the changing international circumstances as well as to become more influential actor beyond a simple platform for intergovernmental cooperation. The institutional reforms aimed principally at to remove misperceptions about Islam by making better known the Islamic values in the world and to produce more effective remedies to the actual problems of Muslim peoples. The most important steps in this reforming process were the Ten-Year Programme of Action adopted in 2005 and the revision of the Charter of the Organization made in 2008 11th Islamic Summit Conference. The high points of the reformed Organization are the place accorded to the human rights and fundamental freedoms in the Charter and other documents, and the establishment an expert body named Independent Permanent Human Rights Commission (IPHRC). IPHRC is the first institutional experience in field of human rights in the Islamic world. The composition, functions and powers, working methods of the IPHRC are determined in detail by its Statute and Rules of Procedure. Although the IPHRC represents an important progress within the Organization, its being mostly an advisory body and its independent character are open to criticism.

Keywords: Independent Permanent Human Rights Commission, Organization of Islamic Cooperation, Islam and Human Rights, 2005 Ten-Year Programme of Action, Revision of the Charter of the Organization of Islamic Cooperation