PETROL VE DOĞAL GAZ REZERVLERİ ÜZERİNDEN ORTADOĞU’DAKİ ÇATIŞMALARI ANLAMAK

Özet
Bu çalışma ABD tarafından başlatılan küresel terörizm ile mücadele girişim kapsamında gerçekleştirilmiş olan iki uluslararası harekatın uluslararası işbirliği boyutuna dair karşılaştırmalı bir incelemesini yapmaktadır.  Bu kapsamda, Demokratik Barış Kuramı’ndan esinlenerek ve bu iki operasyona dair yayınlanan resmi raporlardan edinilen ampirik verileri kullanarak özgün bir kuramsal yaklaşım ortaya koymayı amaçlamaktadır. 11 Eylül olaylarının ABD dış politikasında önemli bir dönüm noktası olduğu, özellikle Ortadoğu Politikalarını olmak üzere genelde küresel  politikayı büyük ölçüde etkileyen bir sürecin başlangıcı olduğu ifade edilmektedir. 11 Eylül 2001’de gerçekleşen terörist saldırılardan bu yana, ABD küresel bir “Terör ile Savaş” ilan etmiş , ve bu savaş büyük ölçüde Ortadoğu’daki ülkelerin etrafında cereyan etmiştir. Hemen saldırıların ardından ABD’deki karar alıcılar bu saldırıyı El Kaide Terör örgütünün gerçekleştirdiğini ve Taliban Rejiminin bu örgütü desteklediğini öne sürmüştür. Dolayısıyla, küresel terörle mücadelenin ilk adımı olarak NATO çatısı altında bir koalisyon kurulmuş ve Afganistan’a yönelik “Operation Enduring Freedom” adını verdiği bir operasyon düzenlenmiştir.  Ardından ABD ilgisini Irak’a çevirmiş ve Irak hükümetinin terörist eylemleri desteklediğini ifade etmek suretiyle isteyen ortakların katılabileceği yeni bir koalisyon çağrısı yaparak 2003 yılında “Operation Iraqi Freedom” adını verdiği ikinci müdahalesini gerçekleştirmiştir. Bu iki operasyon gerçekleştirilirken ABD uluslararası işbirliği sağlamaya çalışmış bu çağrısı bazı ülkelerden destek bulurken bazı ülkeler tarafından ise destek bulmamış ve eleştirilmiştir. Bu çalışmada, ABD’nin çağrısına katılan ülkeler ile bu çağrıya katılmayan ülkeler incelenmekte, ülkelerin siyasi rejimlerinin bu süreçte herhangi bir etkisi olup olmadığı sorgulanmaktadır. Demokratik Barış Kuramı’nın demokrasiler birbirleri ile çatışmazlar savından esinlenerek, demokratik rejime sahip devletlerin daha iyi işbirliği yapıp yapmadığına dair bir sorgulama yapılmaktadır. Bu minvalde, kürese terör ile mücadelede “demokratik rejim türü” ile “uluslararası güvenlik işbirliği” arasındaki ilişki incelenmektedir. Çalışmanın sonunda, “demokrasiler birbirleri ile savaşmazlar” savına ek olarak “demokrasiler birbirleri ile daha iyi işbirliği yaparlar” savının ortaya koyulup koyulamayacağı ampirik veriler kullanılarak değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler: ABD Dış Politikası, Demokratik Barış Kuramı, Güvenlik İşbirliği, Terör ile Savaş, Taliban

DEMOCRACY AND SECURITY COOPERATION AGAINST TERROR: AN ANALYSIS OF THE US WAR ON TERROR IN THE MIDDLE EAST

Abstract
This study focuses on a comparative analysis of two international operations in the US led global ‘War on Terror’ with a specific emphasis on international cooperation. Accordingly, it provides theoretical analysis inferred from democratic peace theory and empirical data gathered from the official reports on the relevant operations. It is argued that 9/11 represents an important turning point in the US foreign policy, Middle Eastern politics, and the World politics in general. Since the terrorist attack on September 11, 2001, the US declared a global ‘War on Terror’, which mainly revolved around the countries in the Middle East. Just after the 9/11 attacks, it was clear for the US decision makers that Taliban government supported Al-Qaeda (the terrorist organization responsible for the 9/11 attacks) since it refused to comply with the US demands against terrorism. As a first step of the ‘War on Terror’ the international community formed a coalition under NATO auspices and conducted an operation on Afghanistan which is called the ‘Operation Enduring Freedom’. Then US turned towards the Iraqi government claiming that the country supports terrorist activities and formed a ‘Coalition of the willing’ to conduct the ‘Operation Iraqi Freedom’ in 2003. In both operations the US sought for international cooperation. As will be explained in detail below, the study will focus on the impact of ‘democracy’ on ‘international security cooperation against terrorism’. The study suggests that a focus on the relationship between ‘democracy’ and ‘international cooperation’ in the ‘War on Terror’ might provide a useful way to improve both our analysis on the challenges of international counter-terrorist cooperation and to the arguments in the Democratic Peace Theory literature.

Keywords: Democratic Peace Theory, Security Cooperation, US Foreign Policy, War On Terror, Taliban,